An Próiseas Vótála in Éirinn

An Próiseas Vótála in Éirinnvtil

An Próiseas Vótála in Éirinn

Cé atá in ann vótáil in Éirinn?

Is féidir le haon saoránach atá ina chónaí i bPoblacht na hÉireann agus atá os cionn 18 mbliana déag d’aois vótáil. Tá liosta de na daoine ar fad a bhfuil cead acu vótáil ar chlár na dtoghthóirí. Má aistríonn tú go teach nua nó murar chaith tú vóta cheana, is gá duit clárú chun vóta a chaitheamh. Is féidir é seo a dhéanamh in oifig an údaráis áitiúil.

Cén uair a dhéanann muid vótáil?

Vótálann saoránaigh i gcineálacha éagsúla toghchán agus i reifrinn.

Toghchán Uachtaránachta

Beidh an chéad deis eile ag saoránaigh vótáil d’Uachtarán nua ar an tír ar 27ú Deireadh Fómhair 2011.

Modh toghcháin – An Corás Cionmhar

Eagraítear toghcháin uachtaránachta de réir an Achta um Thoghcháin Uachtaránachta 1993. Is é an córas vótála atá i bhfeidhm in Éirinn ná an córas cionmhar.

Ciallaíonn an córas cionmhar gur féidir le vótálaithe a gcéad rogha d’iarrthóirí agus roghanna eile ina dhiaidh sin a léiriú ar an pháipéar ballóide. Bíonn ainm na n-iarrthóirí, pictiúir de na hiarrthóirí agus suaitheantas an pháirtí le feiceáil ar an pháipéar.

Ról an Uachtaráin
  • 7 mbliana an téarma uachtaránachta.
  • Ní féidir le huachtarán níos mó ná dhá théarma uachtaránachta a chur isteach.
  • Déanann an t-uachtarán ionadaíocht ar an tír ag imeachtaí oifigiúla sa bhaile agus thar lear.
  • Níl ról eisiach ná ról polasaí ag an Uachtarán, ach amháin ar mholadh an rialtais.
  • Is é an tUachtarán ceannasaí uachtarach ar Óglaigh na hÉireann.
  • Ceapann an tUachtarán an Taoiseach bunaithe ar ainmniúchán Dháil Éireann. Ar chomhairle na Dála ceapann an tUachtarán breitheamh, an tArd-Aighne, an tArd-Reachtaire, An tArd-Iniúchóir agus oifigí coimisiúnta Óglaigh na hÉireann.
An tUachtarán reatha – Máire Mhic Giolla Íosa

Is í an tUachtarán reatha, Máire Mhic Giolla Íosa, an t-ochtú Uachtarán ar Éirinn. Sula raibh Máire Mhic Giolla Íosa ina huachtarán d’oibrigh sí mar abhcóide agus mar iriseoir. Tá dhá théarma déanta ag Máire Mhic Giolla Íosa mar uachtarán ar an tír.

Cén fáth gur cheart vótáil i dtoghchán?

Is freagracht an-tábhachtach é vótáil i dtoghchán. Is féidir le gach vóta a chaitear todhchaí na tíre agus a cuid saoránach a mhúnlú. Tá sé de dhualgas ar shaoránaigh na tíre vóta a chaitheamh.

Gluais
  • clár na dtoghthóirí – Register of electors
  • saoránaigh – citizens
  • toghcháin – elections
  • Toghchán Uachtaránachta – Presidential election
  • An Corás Cionmhar – Proportional Representation
  • páipéar ballóide – ballot paper
  • iarrthóirí – candidates
  • suaitheantas – emblem
  • abhcóide – barrister
  • iriseoir – journalist
  • freagracht – responsibility