Léámhthuiscintí le podchraoltaí

Léámhthuiscintí le podchraoltaí

(1)Páipéar 1 / ROINN 11

LÉAMHTHUISCINT 40 marc
Ceist 1. A (20 marc)

Cortina á cheiliúradh ar TG4

1.  Téann Cortina, clár faisnéise de chuid an chomhlacht léiriúcháin Good Company, síos bóithrín na smaointe le léiriú a thabhairt ar an Ford Cortina, carr a chuaigh i bhfeidhm go mór ar mhuintir na hÉireann, dar le hEvan Chamberlain, an duine taobh thiar den chlár. “Frank Brafil ó Chumann Úinéirí Ford na hÉireann a tháinig chugam anuraidh leis an smaoineamh. Bhí sé ag inse dom go mbeadh os cionn 100 duine a bhfuil carranna Cortina acu ag bailiú le chéile i gCorcaigh chun comóradh 50 bliain an Cortina a cheiliúradh,” a dúirt Evan.

2.  Tháinig an Cortina ar an bhfód in Éirinn in 1962, as monarcha de chuid ‘Henry Ford and Son Ltd’. Is mó an tóir a bhí ar an Cortina in Éirinn le linn na 60í, 70í agus 80í, tréimhse inar thosaigh beagnach chuile dhuine ag tiomáint. “Tugann an Cortina tuiscint dúinn ar stair shóisialta na hÉireann. Ní raibh mórán carranna thart nuair a tháinig an Cortina go hÉirinn go luath sna 60í, ach de réir a chéile d’éirigh carranna níos coitianta i measc aicme áirithe. Bhíodh car ag an nGarda, an sagart, an dochtúir agus a leithéid sin, agus bhí tóir ar an Cortina i measc an dreama sin,” a dúirt Evan.

3.  Bhain oidhreacht Henry Ford le ceantar Chorcaí ar an dá thaobh dá mhuintir agus léirítear sa chlár go raibh bá aige le muintir na hÉireann agus go raibh bá ag muintir na hÉireanna leis na carranna a rinne Ford.

4.  I measc na ndaoine atá páirteach ar an gclár tá Darragh Ó Tuama agus Paul Drury, beirt iriseoirí a bhfuil dúil mhór acu i gcarranna, an tiománaí railí Rosemary Smith, Cathaoirleach agus Príomhfheidhmeannach de chuid Ford, Eddie Murphy, na craoltóirí Máirtín Davy Ó Coisdealbha agus Bernie Ní Fhlatharta agus daoine ó Chumann Úinéirí Ford na hÉireann. “Tagann cuimhní ar leith chun cinn nuair a smaoiníonn daoine siar ar an gcarr a bhí acu. B’shin rud speisialta a tháinig amach as,” a dúirt sé.

5.  Déantar scéal an Cortina in Éirinn a insint le hábhar cartlainne, le hábhar nua-thaifeadta, le cuimhní cinn agus le hábhar grin, agus cloistear tuairimí daoine agus iad ag breathnú siar ar 50 bliain den Cortina in Éirinn. “Clár siamsúil atá ann. Ní amháin go léirítear stair an Cortina féin, ach faigheann muid léargas ar scéalta pearsanta a bhain leis na daoine a raibh an carr acu,” a dúirt Evan.

– bunaithe ar alt in ‘Gaelscéal’ le Méabh Ní Thuathaláin

Ceisteanna (iad ar cómharc)

1. (a) Cad a dhéanann an clár faisnéise Cortina, dar le hEvan Chamberlain?

    (b) Cad a bhí Frank Brafil ag rá le hEvan? (Pointe amháin eolais)

2. (a) Pointe amháin eolais faoi stair an Cortina.

    (b) Cérbh iad na daoine a mbíodh an Cortina acu?

3. Dhá phointe eolais faoi oidhreacht Henry Ford.

4. (a) Cé hé Eddie Murphy?

    (b) Cad a tharlaíonn do dhaoine nuair a smaoiníonn siad ar an gcarr a bhí acu, dar le hEvan?

5. (a) Conas a dhéantar scéal an Cortina a insint dúinn?

    (b) Cén sórt cláir atá ann, dar le hEvan? Cad chuige go ndeir sé é sin?

B (20 marc)

Léigh an píosa iriseoireachta seo (bunaithe ar ailt sna nuachtáin) agus freagair na ceisteanna a ghabhann leis.

JEDWARD – An Cúpla Cáiliúil ar Phlainéad Eile!

1.  Rugadh John agus Edward Grimes i gCorcaigh ar 16 Deireadh Fómhair 1991. Bhog siad go dtí Ráth Iomgháin agus iad fós an-óg agus go gairid ina dhiaidh sin go Leamhcan. D’fhreastal siad ar Scoil Náisiúnta Bhríde agus chuaigh siad ar aghaidh go dtí Meánscoil King’s Hospital i mBaile Átha Cliath ina dhiaidh sin. Rinneadh bulaíocht orthu ar scoil de bharr an tsuim a chuir siad sa phopcheol agus de bharr stíleanna a gcuid gruaige. Ar an ábhar sin bhog siad go dtí an Institiúid Oideachais agus chríochnaigh siad a gcuid oideachais ansin.

2.  Le linn dóibh a bheith ar scoil ghlac siad páirt i seónna tallainne scoile agus bhí tionchar mór ag leithéidí Britney Spears, na Backstreet Boys agus Justin Timberlake orthu. Faid a bhí siad ar scoil ghlac siad páirt sa lúthchleasaíocht agus bhí siad ina mbaill de chlub lúthchleasaíochta i nDún Droma i mBaile Átha Cliath. Le linn a laethanta scoile d’imir siad peil Ghaelach agus sacar chomh maith. Deir siad gur chabhraigh an tsuim atá acu sa lúthchleasaíocht agus sa spórt go mór leo a bheith aclaí agus lúfar go leor chun a gcuid geáitsíochta dochreidte a chur i gcrích ar an stáitse le linn ceolchoirme.

3.  Ba í an bhliain 2009 bliain Jedward gan aon agó. B’shin an bhliain a rinne an cúpla trialacha don seó X Factor i nGlascú. Ní raibh formhór na mbreitheamh a bhí ar an seó sin – Cheryl Cole, Dannii Minogue agus go háirithe Simon Cowell ró-thógtha leis an mbeirt. Bhí Cowell den tuairim nach raibh maitheas ar bith iontu agus theastaigh uaidh bata agus bóthar a thabhairt dóibh láithreach. Ach bhí breitheamh amháin – Louis Walsh – den tuairim go mba chóir seans a thabhairt dóibh agus d’aontaigh Cole agus Minogue leis agus coinníodh ar an seó iad.

4.  Cé nár bhuaigh siad an comórtas bhain siad clú agus cáil amach. Ní fhéadfadh an pobal go leor de Jedward a fháil. Feiniméan is ea Jedward anois. Bíonn siad le feiceáil sna meáin chumarsáide chuile lá den tseachtain. Ceapann chuile dhuine go bhfuil siad go hiontach ar fad. I measc a lucht tacaíochta tá Príomhaire na Breataine, David Cameron, a chaitheann t-léine dá gcuid! Tacaíonn ár dTaoiseach féin, Brian Cowen, leo. Cé go n-aontaíonn chuile dhuine nach amhránaithe den scoth iad, fós féin is léir go bhfuil ‘rud éigin speisialta’ ina seilbh acu, an rud sin ar a nglaotar an x-factor. Chuaigh an chéad shingil a d’eisigh siad, Under Pressure, go barr na gcairteacha agus tháinig an chéad albam, Planet Jedward ar an saol an samhradh ina dhiaidh sin. Ní féidir a shéanadh ach go bhfuil Jedward ar phlainéad eile faoin am seo!

Ceisteanna (iad ar cómharc)

1. (a) Cathain a rugadh John agus Edward Grimes?

    (b) Cad chuige go ndearnadh bulaíocht orthu ar scoil? Cúis amháin.

2. (a) Cá bhfios dúinn go raibh súim acu sa spórt?

    (b) Conas a chabhraigh an tsuim sin sa spórt leo ina dhiaidh sin?

3. (a) Cén tuairim a bhí ag Simon Cowell i dtaobh Jedward?

    (b) Cad faoi go n-aontaíonn gach éinne i dtaobh Jedward?

4.  Cén t-alt sa sliocht thuas a dtagraíonn an abairt seo a leanas dó?

    “Thug Jedward aire mhaith dá sláinte le linn a n-óige.”

    Alt 1 = ___ Alt = ___ Alt = ___ Alt 4 = ___

5.  Cén t-alt sa sliocht thuas a dtagraíonn an abairt seo a leanas dó?

    “Tá gaol maith ag Jedward leis na meáin chumarsáide.”

    Alt 1 = ___ Alt = ___ Alt = ___ Alt 4 = ___