Eureka Imleabhar 5

Imleabhar 2 |  Imleabhar 3 | Imleabhar 4 |  Imleabhar 5 | Imleabhar 6 |  Imleabhar 7 | Imleabhar 8

Eagrán Teideal Eochairfhocail
5.1 Spórt an tSamhraidh Spórt, iomáint, camógaíocht, cluichí Oilimpeacha, lúthchleasaíocht, an Ghréig, cluichí an Gheimhridh, sláinte, aclaíocht, bia folláin, pirimid bia, fuinneamh, calraí, ama frithghníomhúcháin (reaction time).
5.2 Éin ar Eite Taisteal, imirce, ainmhithe, ealta (flocks), cleití, fairtheoireacht éan, téamh domhanda, ‘spring alive’, feithidí.
5.3 An Plainéad Dearg Mars, spásárthach, ithir dhearg, roicéid, cráitéir, grianchóras, meirg dhearg, Féinics (phoenix), meáchan.
5.4 Ré na Rómhánach An Iodáil, Laidin, ailtireacht Rómhánach, leigheas, droichead, uiscerianta (aquaducts), glantachán uisce, craenacha, ulóga (pulleys), uimhreacha Rómhánacha, Pompeii, bolcáin.
5.5 Spraoi agus Scléip na Samhna Oíche Shamhna, Féile Cheilteach, creathach, déan culaith chreathaí, cáithníní (goosebumps), sram, sláthach, slampa (slime), tinte cnámh.
5.6 Ar Ór ná ar Airgead Fuadar óir (gold rush), platanam, miotal, déan meá, athchúrsáil miotal, órchloch (Philosopher’s stone).
5.7 Eolaíocht ag múnlú an domhain Leictreachas, lionsaí, déan formhéadaitheoir, ceamaraí, pictiúir ghluaiste.
5.8 Aon scéal agat? Seoladh teachtaireacthaí, teileagraf leictreach, cód Morse, ciorcad simplí, tithe solais.
5.9 Sin é an t-Oighear An tArtach agus an tAntartach, téamh domhanda, ceantair pholacha, oighearsruthanna (glaciers), oighear ar bhóithre, píopaí pléasctha,  oighear ag leá, oighear ag leá ar thalamh, rúin san oighear, ainmhithe na bPol.
5.10 Seo chugainn an Nollaig Céiliúradh na Nollag, grianstad (solstice) an Gheimhridh, Brú na Bóinne, creideamh na gCeilteach, soilsigh solas, féile na soilse, crainn Nollag, Nollaig faoi shneachta, maisiúcháin mhilse, an Nollaig amuigh sa Spás.
5.11 Spréacharnach na Réaltaí Réalteolaíocht, an cruinn, Gailileo Galilei, Bliain Idirnáisiúnta na Réalteolaíochta, réaltaí agus réaltbhuíonta, ár nGrianchóras, Véineas sa spéir.
5.12 Stoirmeacha agus Tintreach Stoirmeacha sneachta, cioclóin, stoirmeacha leictreacha, leictreachas statach, tornádó, luchtanna leictreach, tintreach, an Athbhliain Síneach, pandaí.
5.13 Fuinneamh Fónta Téamh an domhain, gáis cheaptha teasa (greenhouse gasses), breoslaí iontaise (fossil fuels), gineadh leictreachais, fuinneamh gaoithe, cumhacht an uisce, loirg charbóin (carbon footprint).
5.14 Fáilte roimh mhí Feabhra Féile ‘Imbolc’, breith uain, Lá Fhéile Naomh Bríde, Lá Fhéile Vailintín, mamaigh iontacha, síolta, ‘Groundhog Day’, an Marmait Coiteann, ag déanamh scáthanna.
5.15 Ar Cosa in Airde Carr eitilte, sciathán scairchumhachta (jet-powered), an bhfuil aer ann?, pairisiút.
5.16 Bleachtairí san airdeall Gadaithe, goid seoda, gardaí, bleachtairí, eolaithe fóiréinseacha, leideanna, méarloirg (fingerprints), taobh istigh den chorp.
5.17 D’inchinn Iontach An Inchinn, néaróin, líonra néaróg (network of nerves), an chuimhne, sábháilteacht inchinne, ‘Greenwave’, seachtain Náisiúnta na gCrann.
5.18 Uaine, bán agus flannbhuí Lá Fhéile Pádraig, paráid Bhaile Átha Cliath, Naomh Pádraig, an tseamróg, bratach na hÉireann, meascán dathanna, cóid daite, bláthanna na Brataí, Naomh Pádraig agus nathracha nimhe.
5.19 Bolgáin agus Sféir Sféir éagsúla, bolgáin, an ‘Beijing Bubble Building’, teach gloine an Tionscadail Eden, teannas dromchla, ag úsáid bolgáin, déan do bholgáin féin.
5.20 Súil ghéar ar na Gréagaigh An sean-Ghréig, Archimedes, Thales, eolaíocht sa sean-Ghréig, saol na sean-Ghréige, ceol agus mata, déan uirlis cheoil, soip (straw) dhraíochta, ag obair le huisce, tíleanna agus teasláidí (tiles and tesselations).
5.21 Uibheacha Craiceáilte agus craic mhí Aibreáin Lá na nAmadán Aibreáin, cleasa, uibheacha seacláide Cásca, giorriacha, ábhair agus athrú (bia), uibheacha amha, blaoscanna, sram, déan ubh seacláide, giorriacha Márta.
5.22 Darwin Charles Darwin, taisceolaíocht, teoiric na héabhlóide, leabhar ‘On the Origin of Species’, athruithe móra, géinte (genes) agus gaolta, dath súil, domhan na bpéisteanna, oileáin Ghalapagos.
5.23 Maighnéid Ollmhóra An cruinn, réalta, Bealach na Bó Finne, an tOllphléasc (Big Bang), ionad taighde CERN, maighnéid, Maighnéid mhóra, déan leictreamhaighnéad.
5.24 Truailliú Cúrsaí athrú aeráide, truailliú le solas, fuíoll (waste), an Taisce Glantachán Earraigh Náisiúnta, truailliú aeir, báisteach aigéadach, tástáil chaighdeán an aeir, báisteach áitiúl, truailliú le torann, truailliú uisce, ag glanadh le ola.
5.25 Na Céadfaí Cliste Na céadfaí (senses), scéal ‘Lassie’, céadfa bholaidh agus chloiseadh madraí, lucht tarthála (resuers), blaiseadh agus mothú, barr na méar, mothaigh na difríochtaí.
5.26 Timpeall an Domhain An rás Aigéin Volvo/rás timpeall an domhain, seoltóireacht ársa, turas fada, rudaí ar snámh, déan bád rotha, déan bád seoil.
5.27 Daoine ar an nGealach Apollo 11, Neil Armstrong, turgnaimh agus samplaí ithir, saitilít, uisce ar an nGealach?, cráitéir, solas na Gealaí, céimeanna na gealaí, na taoidí.
5.28 Samhradh, Samhradh Laethanta saoire an tSamhraidh, bratach Ghorm, taispeántas Eolaí Óg agus teicneolaíochta, éadaí/dath éadaigh ar lá te?, dear agus déan hata gréine, sliogáin mhara, uachtar reoite.